Aramaya Dön

FÂKİHETÜ’L-HULEFÂ VE MÜFÂKEHETÜ’Z-ZUREFÂ (İBN ARABŞÂH)

İsim	FÂKİHETÜ’L-HULEFÂ VE MÜFÂKEHETÜ’Z-ZUREFÂ (İBN ARABŞÂH)
Yazar	İbn Arabşâh, Ahmed bin Muhammed bin Abdullâh bin İbrâhîm bin Muhammed, Şehâbeddîn, Ebu’l-Abbâs, Acemî, Rûmî (d. 25 Zilkâde 791/15 Kasım 1389 - ö. 15 Receb 854/24 Ağustos 1450)
Basım Tarihi:	02/04/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Marzubân-nâme tercümesi
Tür	Diğer
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	fakihetu-l-hulefa-ve-mufakehetu-z-zurefa-ibn-arabsah
Tarih	852/1448
Notlar	Kelîle ve Dimnetarzında bir eser olanMarzubân-nâme’nin Sa‘deddîn el-Verâvînî versiyonu. Eser, 14. yüzyılda Şeyhoğlu Sadreddîn Mustafâ tarafından Türkçeye çevrilmiştir. İbn Arabşâh, bu çeviriyi genişleterekFâkihetü’l-Hulefâadıyla 852/1448'de Arapça olarak yeniden kaleme almış ve Sultan Çakmak’a ithaf etmiştir. On bölümden oluşan kitapta İbn Arabşâh secili üslûbuyla Arap, Acem ve Türk hükümdarlarından bahsetmekte, İslâm büyüklerinden nakillerde bulunmakta, “kâfir” diye nitelediği Cengiz Han’la ilgili geniş bilgi vermekte, Moğol istilâsından, teşkilâtından, örf ve âdetlerinden söz etmektedir. Metnin İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi, nu. 3040 ve Nuruosmaniye Kütüphanesi, nu. 3730'da kayıtlı iki nüshası bulunmaktadır.Fâkihetü’l-Hulefâ,16. yüzyıl müderris ve kadılarından Dukakinzâde Osman Bey tarafından kısmen Türkçeye çevrilmiştir.George Wilhelm Freytag eseri Latince tercümesi ve şerhiyle birlikte iki cilt olarak yayımlamış (1832, 1851-1852), kitabın daha sonra çeşitli baskı ve neşirleri de yapılmıştır. MetninCengiz Han’a dair onuncu bölümünü Şerefeddin Yaltkaya da Türkçeye tercüme etmiştir (1925)Mütercimin biyografisi için bk. "İbn Arabşâh, Ahmed bin Muhammed bin Abdullâh bin İbrâhîm bin Muhammed, Şehâbeddîn, Ebu’l-Abbâs, Acemî, Rûmî".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Ismail Aksoyak
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum-Mensur
Niteliği	Tercüme
Kaynakça	Çetin, Abdülbaki (2007). “Ebu’l-Leys Semerkandî Tefsirinin Türkçe Tercümesi Üzerine”.Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (22): 53-101. Freytag, George Wilhelm Friedrich (1832, 1851-1852).Libri Arabici Fâkihatu’l-Hulafâ ve Mufâkahatu’z-Zurafâ seu Fructus Imperatorum et Iocatio Ingeniosorum Auctore Ahmede filio Mohammedis Cognominato Ebn-Arabschah I-II. Bonnae: Officina Lechneri. Hüsnü (1935). “İbni Arabşah”.Türkiyat Mecmuası,III:157-182. İbni Arabşah (2012).Acâibu’l Makdûr(Bozkırdan Gelen Bela). (çev. D. A. Batur). İstanbul: Selenge Yay. Kafesoğlu, İbrahim (1987).“İbn Arabşah”.İslâm Ansiklopedisi. C. 5/1. İstanbul: MEB Yay. 698-701. Kehhâle, Ömer Rıza (1993).Mu’cemü'l-Müellifîn.C. II. Beyrut. Kurnaz, Cemâl ve M. Tatçı (2001).Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî - Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. Mcchesney, Robert Duncan (2006). “A Note on the Life and Works of Ibn Arabshâh”.History and Historiography of Post-Mongol Central Asia and the Middle East - Studies in Honor of John E. Woods. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag. 205-249. Mehmed Süreyyâ (1308).Sicill-i Osmânî. C. I. İstanbul. Özcan, Abdülkadir (1989).Mecdî,Şakâyık-ı Numâniye ve Zeyilleri. C. I. İstanbul: Çağrı Yay. Yaltkaya, Şerefeddin (1925).“İbn Arabşah: Cengiz Han”.Dârülfünûn Edebiyat Fakültesi Mecmuası,IV (1): 12-44. Yaltkaya, Şerefeddin, Kilisli R. Bilge (1971).Kâtib Çelebi, Keşf-el-Zunûn An Esâmi’l-Kütübi ve’l-Fünûn. C. I, II. İstanbul: MEB Yay. Yeni Rehber Ansiklopedisi(1993). C. 9. “İbn-i Arabşah”.İstanbul: Türkiye Gazetesi Yay.http://rehber.ihya.org/yenirehber/ibn-i-arabsah.html[Erişim tarihi: 20.02.2015] Yuvalı, Abdülkadir (1999). “İbn Arabşah, Şehâbeddin”.İslâm Ansiklopedisi. C. 19. İstanbul: TDV Yay. 314-315.
Atıf Bilgileri	Aksoyak, ismail. "FÂKİHETÜ’L-HULEFÂ VE MÜFÂKEHETÜ’Z-ZUREFÂ (İBN ARABŞÂH)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/fakihetu-l-hulefa-ve-mufakehetu-z-zurefa-ibn-arabsah. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

FÂKİHETÜ’L-HULEFÂ VE MÜFÂKEHETÜ’Z-ZUREFÂ (İBN ARABŞÂH)

Yazar İbn Arabşâh, Ahmed bin Muhammed bin Abdullâh bin İbrâhîm bin Muhammed, Şehâbeddîn, Ebu’l-Abbâs, Acemî, Rûmî (d. 25 Zilkâde 791/15 Kasım 1389 - ö. 15 Receb 854/24 Ağustos 1450)

Basım Tarihi 02/04/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Marzubân-nâme tercümesi

Tür Diğer

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası fakihetu-l-hulefa-ve-mufakehetu-z-zurefa-ibn-arabsah

Tarih 852/1448

Notlar Kelîle ve Dimnetarzında bir eser olanMarzubân-nâme’nin Sa‘deddîn el-Verâvînî versiyonu. Eser, 14. yüzyılda Şeyhoğlu Sadreddîn Mustafâ tarafından Türkçeye çevrilmiştir. İbn Arabşâh, bu çeviriyi genişleterekFâkihetü’l-Hulefâadıyla 852/1448'de Arapça olarak yeniden kaleme almış ve Sultan Çakmak’a ithaf etmiştir. On bölümden oluşan kitapta İbn Arabşâh secili üslûbuyla Arap, Acem ve Türk hükümdarlarından bahsetmekte, İslâm büyüklerinden nakillerde bulunmakta, “kâfir” diye nitelediği Cengiz Han’la ilgili geniş bilgi vermekte, Moğol istilâsından, teşkilâtından, örf ve âdetlerinden söz etmektedir. Metnin İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi, nu. 3040 ve Nuruosmaniye Kütüphanesi, nu. 3730'da kayıtlı iki nüshası bulunmaktadır.Fâkihetü’l-Hulefâ,16. yüzyıl müderris ve kadılarından Dukakinzâde Osman Bey tarafından kısmen Türkçeye çevrilmiştir.George Wilhelm Freytag eseri Latince tercümesi ve şerhiyle birlikte iki cilt olarak yayımlamış (1832, 1851-1852), kitabın daha sonra çeşitli baskı ve neşirleri de yapılmıştır. MetninCengiz Han’a dair onuncu bölümünü Şerefeddin Yaltkaya da Türkçeye tercüme etmiştir (1925)Mütercimin biyografisi için bk. "İbn Arabşâh, Ahmed bin Muhammed bin Abdullâh bin İbrâhîm bin Muhammed, Şehâbeddîn, Ebu’l-Abbâs, Acemî, Rûmî".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Ismail Aksoyak

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum-Mensur

Niteliği Tercüme

Kaynakça Çetin, Abdülbaki (2007). “Ebu’l-Leys Semerkandî Tefsirinin Türkçe Tercümesi Üzerine”.Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (22): 53-101. Freytag, George Wilhelm Friedrich (1832, 1851-1852).Libri Arabici Fâkihatu’l-Hulafâ ve Mufâkahatu’z-Zurafâ seu Fructus Imperatorum et Iocatio Ingeniosorum Auctore Ahmede filio Mohammedis Cognominato Ebn-Arabschah I-II. Bonnae: Officina Lechneri. Hüsnü (1935). “İbni Arabşah”.Türkiyat Mecmuası,III:157-182. İbni Arabşah (2012).Acâibu’l Makdûr(Bozkırdan Gelen Bela). (çev. D. A. Batur). İstanbul: Selenge Yay. Kafesoğlu, İbrahim (1987).“İbn Arabşah”.İslâm Ansiklopedisi. C. 5/1. İstanbul: MEB Yay. 698-701. Kehhâle, Ömer Rıza (1993).Mu’cemü'l-Müellifîn.C. II. Beyrut. Kurnaz, Cemâl ve M. Tatçı (2001).Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî - Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. Mcchesney, Robert Duncan (2006). “A Note on the Life and Works of Ibn Arabshâh”.History and Historiography of Post-Mongol Central Asia and the Middle East - Studies in Honor of John E. Woods. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag. 205-249. Mehmed Süreyyâ (1308).Sicill-i Osmânî. C. I. İstanbul. Özcan, Abdülkadir (1989).Mecdî,Şakâyık-ı Numâniye ve Zeyilleri. C. I. İstanbul: Çağrı Yay. Yaltkaya, Şerefeddin (1925).“İbn Arabşah: Cengiz Han”.Dârülfünûn Edebiyat Fakültesi Mecmuası,IV (1): 12-44. Yaltkaya, Şerefeddin, Kilisli R. Bilge (1971).Kâtib Çelebi, Keşf-el-Zunûn An Esâmi’l-Kütübi ve’l-Fünûn. C. I, II. İstanbul: MEB Yay. Yeni Rehber Ansiklopedisi(1993). C. 9. “İbn-i Arabşah”.İstanbul: Türkiye Gazetesi Yay.http://rehber.ihya.org/yenirehber/ibn-i-arabsah.html[Erişim tarihi: 20.02.2015] Yuvalı, Abdülkadir (1999). “İbn Arabşah, Şehâbeddin”.İslâm Ansiklopedisi. C. 19. İstanbul: TDV Yay. 314-315.

Atıf Bilgileri Aksoyak, ismail. "FÂKİHETÜ’L-HULEFÂ VE MÜFÂKEHETÜ’Z-ZUREFÂ (İBN ARABŞÂH)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/fakihetu-l-hulefa-ve-mufakehetu-z-zurefa-ibn-arabsah. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].