Basım Tarihi
İkinci dördüncü yüzyıl/sekizinci-onbirinci yüzyılın ikinci yarısı
Tür
Diğer
Dil
Belirlenmemiş dil
Dijital
Evet
Yazma
Hayır
Kütüphane
Museum With No Frontiers
Kayıt Numarası
monument;ISL;sy;Mon01;31;ar
Lokasyon
Rakka'nın 75 km kuzeydoğusunda, Rakka, Suriye
Tarih
İkinci dördüncü yüzyıl/sekizinci-onbirinci yüzyılın ikinci yarısı
Notlar
Kharab Sayar mevkii, yaklaşık 650 x 650 metre ölçülerinde kare bir duvarla tahkim edilmiş olup, pek çok özelliği itibarıyla kentsel bir sit alanı görünümündedir. Çok sayıda resmi ve özel yapının yanı sıra, surların doğu kısmında kale benzeri yüksek bir yapı, kuzeydoğu köşesinde iki büyük rezervuar, güneybatıda saray olarak adlandırılan bir yapı ve kuzeybatı kesimde bir cami bulunmaktadır. Son dönemde yapılan kazılarda kalenin kuzeyindeki bir grup evin yakınında rengarenk duvar resimleri bulunan bir banyo ortaya çıkarıldı. Bu evlerden 1 ve 8 No'lu Evler yoğun bir şekilde dekore edilmiş birer oda içerir ve doğudan batıya uzanan bir ara sokakla ayrılır. Güneydeki ev (No. 1), her biri bir sıra odayla çevrili üç cennet alanı içerir. Duvarlar, içeriden birkaç kat sıva ile kaplanmış ham tuğladan duvarları destekleyen taş temellere sahiptir. Dekore edilmiş odaların duvarlarında 1,5 metre yüksekliğinde oymalı alçı süslemeler bulunmaktadır. Desenli duvarlar boyunca uzanan 1,5 m genişliğinde bezemesiz bir şerit bulunması, odanın çevresine oturma minderleri konulması için de bırakıldığını gösteriyor olabilir. Freskler, ağaç yaprakları ve palmiye yapraklarının tekrarları, pul ve ağ motifleri de dahil olmak üzere bağımsız parçalara bölünmüş farklı temalarla zengin bir şekilde dekore edilmiş görünüyor. Rakka'da 3./9. yüzyılın başlarında kullanılan, kapılarla sınırlı ve klasik formlardan etkilenen süsleme sistemlerinin aksine, Kharab Sayar resimlerinde İslam öncesi İran formlarından etkiler görülmektedir. Kharab Sayar, ortaçağ devleti Diyar Mudhar'ın başkenti Rakka ile Habur'da bulunan Ras al-Ayn'ın ortasında yer alıyor ve muhtemelen Rakka'dan Musul'a giden ortaçağ yolunun bir durak noktasıydı. Kharab Sayar, Emeviler döneminde kurulmuş olmasına rağmen, Anadolu'da Bizans İmparatorluğu ile Malatya arasındaki sınır boyunca yer alan bir dizi surun parçası olmasından dolayı önemini kazanmıştır. Yukarıda bahsedilen süslü evler, 79-289/892-902 hükümdarı Halife el-Mu'tadid tarafından Orta Fırat'ın Anbar bölgesinde dolaşan düşman Bedevi kabilelerini durdurmak için görevlendirilen el-Refika (Rakka) yerel memuru Abbas el-Ganavi'ye atfedilebilir. Konutunda kullanılan süsleme desen ve tekniklerin, Halife'nin saraylarını tanıyan, kullanılan üsluba hayran kalan ve sarayına aktarmak isteyen biri tarafından Bağdat veya Samarra'dan Suriye'ye ithal edilmiş olması mümkündür. El-Ganavi, bir subay olarak Halife'nin sarayına yakın olduğundan ve mimari işlerin yürütülmesi için gerekli malzemeleri sağlayabildiğinden, sahadaki inşaat işlerinde üstünlük sağlaması mümkündür.
Örnek Metin
Verena Daiber "Kharab Sayyar" İslam Sanatını Keşfet'te. Sınır Tanımayan Müze, 2026. 2026. https://islamicart.museumwnf.org/database_item.php?id=monument;ISL;sy;Mon01;31;ar
