Kenzü'l-Esrâr = كنز الأسرار | Kütüphane.osmanlica.com
Aramaya Dön

Kenzü'l-Esrâr = كنز الأسرار

İsim Kenzü'l-Esrâr = كنز الأسرار
Yazar Mostarlı Ziyâ'î, Hasan Ziyâ’î bin ‘Alî bin Hüseyin bin Mahmûd bin Yûsuf el-Hersekî (ö. 992/1584), (موستارلى ضيائى ، حسن ضيائى بن على بن حسين بن محمود بن يوسف الهرسكى)
Basım Tarihi: 03.05.2024
Konu Ziyâ'î, Mostarlı Hasan (ö. 992/1584)Divan şiiri -- 16. yy.Divan poetry -- 16th centuryDivan edebiyatı -- MesnevilerDivan literature -- MasnavisŞâirler -- TürkiyePoets -- TurkeyOsmanlı Edebiyatı -- ŞiirOttoman Literature -- PoetryMesneviler, Türkçe -- 1800’e kadar erken çalışmalarMasnavis, Turkish -- Early works to 1800
Tür Belge
Dil Osmanlıca
Dijital Hayır
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 64 varak : 13 satır, manzum ; 200x133 - 125x80 mm.
Kütüphane: Marmara Üniversitesi
Demirbaş Numarası YZ1613_01
Kayıt Numarası 2220760
Lokasyon M.Ü. Nadir Eserler Kütüphanesi | Yazma Eserler Bölümü
Tarih 979
Notlar Başlangıç İfadeleri: بِسْــــــــــــــــــمِ اﷲِالرَّحْمَنِ اارَّحِيم ... نام مذكور وكلام مزبور سبب رحمت رب الغفور (1a) ------------------------------ Bitiş İfadeleri: . ددي تاريخنى سخار سخن | اولدى تاريخى كتاب روشن ، سنه ٩٧٩ ... (64b) ------------------------------ İstinsah Tarihi: Bekir bin 'Alî tarafından Şa'bân 1004 / Nisan 1596'da müellif nüshasından istinsah edilen nüshadan Mahmûd bin Hüseyin tarafından kopyalanış tarihi: Safer 1149 / Haziran 1736. ------------------------------ Yazım Türü: İstinsah ------------------------------ Hat Özellikleri: Başlıklar ve 'Âyet-Hadîs metinleri kırmızı (surh) mürekkeple yazılmıştır. ------------------------------ Kâğıt: Filigranlı, su yollu kâğıt. ------------------------------ Cilt: Basit şemseli, koyu kahverengi deri cilt. ------------------------------ Tezhip: - ------------------------------ Vakıf & Mülkiyet Kaydı: Yazmanın sonundaki târihsiz ferâğ kaydının başında, nüshanın müstensihi olam Muhammed bin İskender (Sûfî Memi)'nin (ö. 1008/1599-1600) mülkiyetinde bulunduğunu gösteren bir temellük ifâdesi yer alır (182b). ------------------------------ Mühür: - ------------------------------ Diğer Nüshaları: Eserin üniversitemiz kütüphanesinde yer alan yegâne nüshasıdır. ------------------------------ Diğer Açıklamalar: XVI. yüzyıl Osmanlı dîvân şâirlerinden Mostarlı Ziyâ'î'nin Genceli Nizâmî'nin Mahzenü'l-Esrâr'ına nazîre olarak yazdığı, Sultan II. Selim'e sunduğu anlaşılan 1565 beyitlik mesnevîsidir. Nüshanın ilk varağına eserin adı "Hâzâ Kitâbu Kenzü'l-Esrâr" ifâdesiyle kaydedilmiş olup; müellif mesnevîyi Mukaddime, Münâcât, Medhiyye-i Pâdişâhî, Sebeb-i Te'lîf ve toplam yirmi Bâb'dan meydana getirmiş; aralarda işlediği konuları pekiştirmek için kimi zaman manzum "Hikâyet"lere de yer vermiştir. Ziyâ'î, II. Selîm'in medhine tahsis ettiği bölümün başlığında onu: "Pâdişâh-ı heft-iklîm ve Sultân-ı kerîm ve Dafi'-i zulm ü âlâm ve Pâdişâh-ı İslâm Sultân Selîm bin Süleymân Hân" ifâdeleriyle yâd etmiş; 176. ve 177. beyitlerde: "Kendü kendüme didüm iy miskîn / Sene'-i 'ömrüñ olupdur 'işrîn | Üşde 'işrîne irişdi yâşuñ / Oldı nefs-ile hev[â] yoldâşuñ..." diyerek (vr. 8a), doğum târihinin 979-20 = 959/1552 olduğuna işaret etmiştir. Zîrâ kitabın te'lif târihi, yazımına târih düşürdüğü son beytinde belirttiği üzere: " كتاب روشن / Kitâb-ı rûşen" = 979/1572'dir. Kenzü'l-Esrâr'ın eldeki bu yegâne istinsah nüshasının, bu târihte yazılan müellif hattı nüshadan öncelikle Bekir bin 'Alî tarafından Şa'bân 1004 / Nisan 1596'da itinsah edildiği, son satırlarına yazılan: "Kad temme'l-kitâb 'ani'n-nüshati mü'llifihî fî yedi'l-fakîr Bekir bin 'Alî el-garîk-ı fî'l-bahrü'l-Erbâb -'ufiye 'anhu'l-Vehhâb ve yessir ileyhi sebîli's-savâb fî min şehr-i Şa'bân min şuhûri sene erba'a ve elf: sene 1004." ketebe kaydından açıkça anlaşılır (vr. 64b). Bununla birlikte eserin aslında ikinci istinsah nüshası olan bu yazmayı söz konusu ilk istinsah nüshadan kopya eden ikinci müstensih, önce bu ketebe kaydını içindeki ifâdeleri hiç değiştirmeyip yalnız kendi adını ve tarih kısımlarını değiştirerek "Mahmûd bin Hüseyin" ve "sene tis'a ve erba'în mî'e ve elf: sene 1149" şeklinde güncelleyerek vermiş; ancak daha sonra bundan vazgeçip, devâmına ilk müstensihin yukarıdaki cümlelerini aynen kaydederek, kendi ketebe kaydını metnin devamına bu kez özgün ifâdeleriyle: "Ketebehû'l-hakîrü'l-fakîr Mahmûd ibn Hüseyin, sene 1149." şeklinde vermeyi tercih etmiştir. Son müstensihin bu kafa karışıklığı nedeniyle, nüshanın son varağında ilk müstensihe ait bir, son müstensihe ait iki farklı ketebe kaydının yer aldığı dikkati çekmektedir. Kenzü'l-Esrâr bilim dünyasına ilk kez Fatih Başpınar'ın yazdığı bir makale ile tanıtılmış (bkz. "Mostarlı Ziyâî'nin Bilinmeyen Bir Mesnevisi: Kenzü'l-Esrâr, Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, XXI (Temmuz-Aralık 2011), 19-39) ve daha sonra müellif tarafından aynı yıl içinde Ömer Zülfe ile birlikte yayımlanmıştır. Nüshanın son varağından 67a varağına kadar iri harflerle bâzı hastalıkların tedâvisine ilişkin terkipler kaydedilmiş, ilâveten 66b varağına Hubbî'nin bir Gazel'i işlenmiş; 68a varağında ise "Hâzâ du'â'-i şerh-i dâ'i heykeli'l-Fürs" başlığı altında tüm peygamberlerin atlarının boyunlarına astıkları rivâyet edilen bir duâya yer verilmiştir. (Eski Demirbaş no.: Y003.01).
Sorumlular nazîreye konu olan ana eser müellifi Nizâmî'-i Gencevî.
Özet Mecmû'ada Kayıtlı Olan Eserler: YZ1613/1 - Mostarlı Ziyâ’î (ö. 992/1584), Kenzü’l-Esrâr : 1a-64b, YZ1613/2 - Hüdâ’î Hamza Efendi ed-Dârendevî (ö. 1105/1694), Risâle fî’l-Bey‘ ve’ş-Şirâ’ : 69b-99b, YZ1613/3 - Leyle’-i Mi‘râciyye : 101a-119a, YZ1613/4 - Ahî Hoca Cân el-Bursevî el-‘Abbâsî, Kitâbu Fütüvvet-nâme li’l-Hoca Cân el-Bursevî : 120b-179a, YZ1613/5 - Menâkıb-ı Ahî Evrân Pâdişâh -Rahmetu'llâhi 'Aleyh-: 179b-182b.
Şekil El Yazısı
Ortam Kağıt
Durum Rafta Ödünç Verilemez
Sınıflama yer bilgisi PL 248/.A364 979
Kaynağa git Marmara Üniversitesi Marmara Üniversitesi
Aramaya Dön
Marmara Üniversitesi Marmara Üniversitesi
Kaynağa git

Kenzü'l-Esrâr = كنز الأسرار

Yazar Mostarlı Ziyâ'î, Hasan Ziyâ’î bin ‘Alî bin Hüseyin bin Mahmûd bin Yûsuf el-Hersekî (ö. 992/1584), (موستارلى ضيائى ، حسن ضيائى بن على بن حسين بن محمود بن يوسف الهرسكى)
Basım Tarihi 03.05.2024
Konu Ziyâ'î, Mostarlı Hasan (ö. 992/1584)Divan şiiri -- 16. yy.Divan poetry -- 16th centuryDivan edebiyatı -- MesnevilerDivan literature -- MasnavisŞâirler -- TürkiyePoets -- TurkeyOsmanlı Edebiyatı -- ŞiirOttoman Literature -- PoetryMesneviler, Türkçe -- 1800’e kadar erken çalışmalarMasnavis, Turkish -- Early works to 1800
Tür Belge
Dil Osmanlıca
Dijital Hayır
Yazma Evet
Fiziksel Boyutlar 64 varak : 13 satır, manzum ; 200x133 - 125x80 mm.
Kütüphane Marmara Üniversitesi
Demirbaş Numarası YZ1613_01
Kayıt Numarası 2220760
Lokasyon M.Ü. Nadir Eserler Kütüphanesi | Yazma Eserler Bölümü
Tarih 979
Notlar Başlangıç İfadeleri: بِسْــــــــــــــــــمِ اﷲِالرَّحْمَنِ اارَّحِيم ... نام مذكور وكلام مزبور سبب رحمت رب الغفور (1a) ------------------------------ Bitiş İfadeleri: . ددي تاريخنى سخار سخن | اولدى تاريخى كتاب روشن ، سنه ٩٧٩ ... (64b) ------------------------------ İstinsah Tarihi: Bekir bin 'Alî tarafından Şa'bân 1004 / Nisan 1596'da müellif nüshasından istinsah edilen nüshadan Mahmûd bin Hüseyin tarafından kopyalanış tarihi: Safer 1149 / Haziran 1736. ------------------------------ Yazım Türü: İstinsah ------------------------------ Hat Özellikleri: Başlıklar ve 'Âyet-Hadîs metinleri kırmızı (surh) mürekkeple yazılmıştır. ------------------------------ Kâğıt: Filigranlı, su yollu kâğıt. ------------------------------ Cilt: Basit şemseli, koyu kahverengi deri cilt. ------------------------------ Tezhip: - ------------------------------ Vakıf & Mülkiyet Kaydı: Yazmanın sonundaki târihsiz ferâğ kaydının başında, nüshanın müstensihi olam Muhammed bin İskender (Sûfî Memi)'nin (ö. 1008/1599-1600) mülkiyetinde bulunduğunu gösteren bir temellük ifâdesi yer alır (182b). ------------------------------ Mühür: - ------------------------------ Diğer Nüshaları: Eserin üniversitemiz kütüphanesinde yer alan yegâne nüshasıdır. ------------------------------ Diğer Açıklamalar: XVI. yüzyıl Osmanlı dîvân şâirlerinden Mostarlı Ziyâ'î'nin Genceli Nizâmî'nin Mahzenü'l-Esrâr'ına nazîre olarak yazdığı, Sultan II. Selim'e sunduğu anlaşılan 1565 beyitlik mesnevîsidir. Nüshanın ilk varağına eserin adı "Hâzâ Kitâbu Kenzü'l-Esrâr" ifâdesiyle kaydedilmiş olup; müellif mesnevîyi Mukaddime, Münâcât, Medhiyye-i Pâdişâhî, Sebeb-i Te'lîf ve toplam yirmi Bâb'dan meydana getirmiş; aralarda işlediği konuları pekiştirmek için kimi zaman manzum "Hikâyet"lere de yer vermiştir. Ziyâ'î, II. Selîm'in medhine tahsis ettiği bölümün başlığında onu: "Pâdişâh-ı heft-iklîm ve Sultân-ı kerîm ve Dafi'-i zulm ü âlâm ve Pâdişâh-ı İslâm Sultân Selîm bin Süleymân Hân" ifâdeleriyle yâd etmiş; 176. ve 177. beyitlerde: "Kendü kendüme didüm iy miskîn / Sene'-i 'ömrüñ olupdur 'işrîn | Üşde 'işrîne irişdi yâşuñ / Oldı nefs-ile hev[â] yoldâşuñ..." diyerek (vr. 8a), doğum târihinin 979-20 = 959/1552 olduğuna işaret etmiştir. Zîrâ kitabın te'lif târihi, yazımına târih düşürdüğü son beytinde belirttiği üzere: " كتاب روشن / Kitâb-ı rûşen" = 979/1572'dir. Kenzü'l-Esrâr'ın eldeki bu yegâne istinsah nüshasının, bu târihte yazılan müellif hattı nüshadan öncelikle Bekir bin 'Alî tarafından Şa'bân 1004 / Nisan 1596'da itinsah edildiği, son satırlarına yazılan: "Kad temme'l-kitâb 'ani'n-nüshati mü'llifihî fî yedi'l-fakîr Bekir bin 'Alî el-garîk-ı fî'l-bahrü'l-Erbâb -'ufiye 'anhu'l-Vehhâb ve yessir ileyhi sebîli's-savâb fî min şehr-i Şa'bân min şuhûri sene erba'a ve elf: sene 1004." ketebe kaydından açıkça anlaşılır (vr. 64b). Bununla birlikte eserin aslında ikinci istinsah nüshası olan bu yazmayı söz konusu ilk istinsah nüshadan kopya eden ikinci müstensih, önce bu ketebe kaydını içindeki ifâdeleri hiç değiştirmeyip yalnız kendi adını ve tarih kısımlarını değiştirerek "Mahmûd bin Hüseyin" ve "sene tis'a ve erba'în mî'e ve elf: sene 1149" şeklinde güncelleyerek vermiş; ancak daha sonra bundan vazgeçip, devâmına ilk müstensihin yukarıdaki cümlelerini aynen kaydederek, kendi ketebe kaydını metnin devamına bu kez özgün ifâdeleriyle: "Ketebehû'l-hakîrü'l-fakîr Mahmûd ibn Hüseyin, sene 1149." şeklinde vermeyi tercih etmiştir. Son müstensihin bu kafa karışıklığı nedeniyle, nüshanın son varağında ilk müstensihe ait bir, son müstensihe ait iki farklı ketebe kaydının yer aldığı dikkati çekmektedir. Kenzü'l-Esrâr bilim dünyasına ilk kez Fatih Başpınar'ın yazdığı bir makale ile tanıtılmış (bkz. "Mostarlı Ziyâî'nin Bilinmeyen Bir Mesnevisi: Kenzü'l-Esrâr, Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, XXI (Temmuz-Aralık 2011), 19-39) ve daha sonra müellif tarafından aynı yıl içinde Ömer Zülfe ile birlikte yayımlanmıştır. Nüshanın son varağından 67a varağına kadar iri harflerle bâzı hastalıkların tedâvisine ilişkin terkipler kaydedilmiş, ilâveten 66b varağına Hubbî'nin bir Gazel'i işlenmiş; 68a varağında ise "Hâzâ du'â'-i şerh-i dâ'i heykeli'l-Fürs" başlığı altında tüm peygamberlerin atlarının boyunlarına astıkları rivâyet edilen bir duâya yer verilmiştir. (Eski Demirbaş no.: Y003.01).
Sorumlular nazîreye konu olan ana eser müellifi Nizâmî'-i Gencevî.
Özet Mecmû'ada Kayıtlı Olan Eserler: YZ1613/1 - Mostarlı Ziyâ’î (ö. 992/1584), Kenzü’l-Esrâr : 1a-64b, YZ1613/2 - Hüdâ’î Hamza Efendi ed-Dârendevî (ö. 1105/1694), Risâle fî’l-Bey‘ ve’ş-Şirâ’ : 69b-99b, YZ1613/3 - Leyle’-i Mi‘râciyye : 101a-119a, YZ1613/4 - Ahî Hoca Cân el-Bursevî el-‘Abbâsî, Kitâbu Fütüvvet-nâme li’l-Hoca Cân el-Bursevî : 120b-179a, YZ1613/5 - Menâkıb-ı Ahî Evrân Pâdişâh -Rahmetu'llâhi 'Aleyh-: 179b-182b.
Şekil El Yazısı
Ortam Kağıt
Durum Rafta Ödünç Verilemez
Sınıflama yer bilgisi PL 248/.A364 979
Marmara Üniversitesi
Marmara Üniversitesi yönlendiriliyorsunuz...

Lütfen bekleyiniz.