Müferrih-nâme : Müntehab-ı Mebâdî'-i Husrev ü Şîrin (Der-Beyân-ı Ender Merâtib-i Tevhîd-Gûyed) = مُفرِّحْ نَامَه : مُنتخَب مبادئ خُسرو و شِيرين ( در بيان أندر مراتب توحيد گويد )

Name: Müferrih-nâme : Müntehab-ı Mebâdî'-i Husrev ü Şîrin (Der-Beyân-ı Ender Merâtib-i Tevhîd-Gûyed) = مُفرِّحْ نَامَه : مُنتخَب مبادئ خُسرو و شِيرين ( در بيان أندر مراتب توحيد گويد )
Author: Şeyhî, Yûsuf Sinân bin Ahmed el-Germiyânî, (832/1429'dan sonra), ( شيخي، يوسف سنان بن أحمد الگرمياني )

İsim	Müferrih-nâme : Müntehab-ı Mebâdî'-i Husrev ü Şîrin (Der-Beyân-ı Ender Merâtib-i Tevhîd-Gûyed) = مُفرِّحْ نَامَه : مُنتخَب مبادئ خُسرو و شِيرين ( در بيان أندر مراتب توحيد گويد )
Yazar	Şeyhî, Yûsuf Sinân bin Ahmed el-Germiyânî, (832/1429'dan sonra), ( شيخي، يوسف سنان بن أحمد الگرمياني )
Basım Tarihi:	06.11.2024
Konu	Khusraw va ShirinHüsrev ve ŞirinŞeyhî, 1373-1422Shaikhi, 1373-1422Şiir -- 1800’den önceki çalışmalarPoetry -- Early works to 1800Şiirler, TürkPoems, Turkish
Tür	Belge
Dil	Osmanlıca
Dijital	Hayır
Yazma	Evet
Fiziksel Boyutlar	5 varak : muhtelif satırlar, 4 sütun, manzum ; 220x165 - 165x122 mm.
Kütüphane:	Marmara Üniversitesi
Demirbaş Numarası	YZ1629_04
Kayıt Numarası	2225344
Lokasyon	M.Ü. Nadir Eserler Kütüphanesi \| Yazma Eserler Bölümü
Tarih	XVIII. yy.
Notlar	Başlangıç İfadeleri: گل اى جان مطلب اعلا اررسڭ بل اى دل مقصد اقصى صوررسڭ كه توحيد اوله اعلاى مقامات ... بودر اقصى نمايا كرامات (14b) ------------------------------ Bitiş İfadeleri: يولومى مقتدالر ششرمه ... گزمدن مصطفى ايزين يشرمه اى خواجه ككيمه يلورين بن گدايچون . سن شاه دن شفاعت اومر خواجه وگدا (18a) ------------------------------ İstinsah Tarihi: XVIII. yy. ------------------------------ Yazım Türü: İstinsah ------------------------------ Hat Özellikleri: Siyah mürekkeple ve Ta'lik ile Nesta'lik karışımı bir hatla yazılmıştır. ------------------------------ Kâğıt: Krem renk âharlı kâğıt. ------------------------------ Cilt: Ön ve arka kapakları yeşil ebrû, sırtı siyah bez kaplı, mıklebsiz kalın mukavvâ cilt. ------------------------------ Tezhip: - ------------------------------ Vakıf & Mülkiyet Kaydı: İlk eseri tâkip eden boş varaklardan birinde: "Kömürci dîvânını düzici Velî oğlı Girçek karyesinden Monlâ İbrâhîm babası Ahmed" ve hemen altına: "Kahveci oğlı Monlâ Mehmed babası Nu'mân." şeklinde yazılmış târihsiz iki temellük kaydı vardır (vr. 9a). Ayrıca nüshanın 75b varağı sonunda Ta'lik hat ile yazılmış olduğu görülen: "İşbu târîh-i Hacc-ı şerîf biñ yüz toksân tokuz senesinde mâh-ı Receb- şerîfüñ yigirmi bişinci güninde (= 25 Receb 1199 / 3 Haziran 1785) İslâmbôl'dan Mısr tarafına râhî olmışızdur. Mekke'-i mükerreme'de sakamuz Hindî-oğlı Şeyh Hâfız Ahmed'dür, Bâb-ı 'Âlî'de sâkin ve velîmüz Şeyh Ahmed Fukarâ'dur; el-Fakîrü'l-hakîr Hüseyin Boyabâdî -'ufiye 'anhu-." notu, nüsha müstensihinin sekiz yıl sonra nüshayı hâlâ elinde bulundurduğunu gösteren bir başka temellük kaydı olarak göze çarpmaktadır. Bir sonraki varağın yine alt köşesine düşürülen: "Târîh-i Karamânlı Yûnus Emre'm dervîşleri es-Seyyid Hüseyin ve Yahyâ tekye ziyâret târîhleridür, fî 21 Ramazân sene 1227 (28 Eylül 1812)." kaydı ise nüshanın XIX. yüzyıl başlarında son olarak Yûnus Emre'-i Karamânî dervişlerinden Seyyid Hüseyin ve Yahyâ'nın eline geçmiş bulunduğunu ortaya koymaktadır (vr.76a). ------------------------------ Mühür: Nüshanın 75b varağı sağ kenar boşluğunda: "Bende'-i Hudâ Halîl: 1139 (m. 1727)." klişeli küçük yuvarlak bir mühür yer alır. Târihi mecmû'adaki pek çok eserin istinsah târihinden yetmiş yıl kadar geriye giden bu mührün, bulunduğu varağa nüshanın son kısımları henüz boşken basıldığı anlaşılır. ------------------------------ Diğer Nüshaları: Husrev ü Şîrîn'in bu kısmının kütüphânemizde yer alan yegâne ayrı istinsâhı olup, diğer kütüphânelerde müstakil başka bir nüshası tespit edilememiştir. ------------------------------ Diğer Açıklamalar: Ünlü Germiyanlı şâir Şeyhî'nin Husrev ü Şîrîn mesnevîsinin Tevhîd'in mertebeleri ile ilgili kısımlarının müstakil bir istinsâhıdır. Eserin yaklaşık 2/3'lik kısmının metnini içeren bu nüsha; eserin: "Ender merātib-i tevḥīd gūyed", "Beyān-ı ender tevḥīd-i ʿilmī ki taḳlīdī vü istidlālī", "Ender aḳsām-ı tevḥīd-i ʿaynī ki efʿālī vü ṣıfātī", "Beyān-ı an-der tevḥīd-i ʿaynī ki efʿālī vü ṣıfātī", "Beyān-ı an-der tevḥīd-i efʿālī vü istidlālī", "Beyān-ı tevḥīd-i ṣıfātī ve istidlālī", "Beyān-ı an-der tevḥīd-i ẕātī ki efʿālī vü ṣıfātī", "Ender tevḥīd-i rahmānī [vü] ḥaḳīḳī nīz gūyend", "Ender tevḥīd-i ḥaḳīḳī gūyed", yine "Ender tevḥīd-i ḥaḳīḳī gūyed", "An-der tevḥīd-i ḥaḳīḳī gūyed", "Ender tevḥīd-i lafẓ'ullah lā ilāha illallah", "Kelime-yi çend be-ṭarīḳ-i ḥikmet der ḥadīs-i āferīniş", ve "Münācāt" kısımlarını içine almaktadır. Bu nüshadaki mısrâ'lardan birinde: "ṭaraldı vaḳt Şeyḫī ġāfil olma" (vr. 17a, st. 9) ve "Münācāt" kısmının başlığında "Beyān-ı Münācāt-ı Şeyḫī" denilerek (vr. 17a, st. 11) şâirin adı açıkça zikredilmesine rağmen; Şerife Ağarı çalışmasında eserin aslî mâhiyetini ve müellifinin kimliğini fark edememiştir (krş. Ağarı, a.g.m., s. 598-603). Şâir eserin bu nüshada yer almayan daha önceki bâblarından birinde bu kısımlara "Müferrih-nâme" adını vermesi nedeniyle, bu müstakil nüshaya "Müferrih-nâme" isminin verilmesi uygun görülmüş; ayrıca içeriğini tavsif amacıyla bu adın yanısıra, devâmına da "Müntehab-ı Mebâdî'-i Husrev ü Şîrin" başlığı eklenmiştir. Husrev ü Şîrîn'in başlangıçtan bu kısımlarının bir kısmını da içine alan başı ve sonu eksik bir nüshası Kastamonu Yazma Eser Kütüphanesi'nde yine "Müferrih-nâme" adı altında kayıtlı bulunmakla birlikte (), bu nüshanın müstakil bir derleme oluşturmak amacıyla yazılmadığı, nüsha dağılmadan önce eserin tüm metnini içeren tam bir Husrev ü Şîrîn nüshası olduğu anlaşılmaktadır. Bu nüshanın ilgili kısımlarında şâir; Tevhîd-i İlâhî'nin türlerinden Tevhîd-i Ef’âl, Tevhîd-i Sıfât, Tevhîd-i Zât ve Tevhîd-i Hakîkî, yâni Tevhîd-i Rahmânî mertebeleri hakkında ayrıntılı bilgiler vermektedir. XV. yüzyılda Şeyh Ahmed-i İlâhî, Mehmed bin Hamza el-Amâsî ve Ganî-i Muhtefî tarafından aynı konuda manzum üç eser kaleme almışlarsa da, bunların Şeyhî'nin mesnevîsi ile içerik bakımından herhangi bir ilgi ve bağlantısı yoktur. (Eski Demirbaş no.: Y019)
Sorumlular	müstensih Dervîş Halvetî Hüseyin Boyâbâdî.
Özet	(*) Bu nüshanın içinde kayıtlı tüm tasavvufî eser ve risâleler hakkında Şerife Ağarı tarafından "Tasavvufî Metinleri İhtivâ Eden Bir Mecmua Üzerine" başlıklı bir makale yayımlanmış; burada tüm eserler fiziksel özellikleri ve içerikleriyle birlikte ayrıntılı olarak tanıtılmış ve derkenarlardaki tüm müfred beyitler tam olarak transkripsiyona aktarılmıştır (Hikmet Akademik Edebiyat Dergisi/Journal of Academic Literature, Prof. Dr. Ali Nihad Tarlan Özel Sayısı, IV/Aralık 2018, s. 594-613).
Şekil	El Yazısı
Ortam	Kağıt
Durum	Rafta Ödünç Verilemez
Sınıflama yer bilgisi	PL 248 .S494/Ş49 XVIII. yy.

Kaynağa git Marmara Üniversitesi

Aramaya Dön

Marmara Üniversitesi

Kaynağa git

Müferrih-nâme : Müntehab-ı Mebâdî'-i Husrev ü Şîrin (Der-Beyân-ı Ender Merâtib-i Tevhîd-Gûyed) = مُفرِّحْ نَامَه : مُنتخَب مبادئ خُسرو و شِيرين ( در بيان أندر مراتب توحيد گويد )

Yazar Şeyhî, Yûsuf Sinân bin Ahmed el-Germiyânî, (832/1429'dan sonra), ( شيخي، يوسف سنان بن أحمد الگرمياني )

Basım Tarihi 06.11.2024

Konu Khusraw va ShirinHüsrev ve ŞirinŞeyhî, 1373-1422Shaikhi, 1373-1422Şiir -- 1800’den önceki çalışmalarPoetry -- Early works to 1800Şiirler, TürkPoems, Turkish

Tür Belge

Dil Osmanlıca

Dijital Hayır

Yazma Evet

Fiziksel Boyutlar 5 varak : muhtelif satırlar, 4 sütun, manzum ; 220x165 - 165x122 mm.

Kütüphane Marmara Üniversitesi

Demirbaş Numarası YZ1629_04

Kayıt Numarası 2225344

Lokasyon M.Ü. Nadir Eserler Kütüphanesi | Yazma Eserler Bölümü

Tarih XVIII. yy.

Notlar Başlangıç İfadeleri: گل اى جان مطلب اعلا اررسڭ بل اى دل مقصد اقصى صوررسڭ كه توحيد اوله اعلاى مقامات ... بودر اقصى نمايا كرامات (14b) ------------------------------ Bitiş İfadeleri: يولومى مقتدالر ششرمه ... گزمدن مصطفى ايزين يشرمه اى خواجه ككيمه يلورين بن گدايچون . سن شاه دن شفاعت اومر خواجه وگدا (18a) ------------------------------ İstinsah Tarihi: XVIII. yy. ------------------------------ Yazım Türü: İstinsah ------------------------------ Hat Özellikleri: Siyah mürekkeple ve Ta'lik ile Nesta'lik karışımı bir hatla yazılmıştır. ------------------------------ Kâğıt: Krem renk âharlı kâğıt. ------------------------------ Cilt: Ön ve arka kapakları yeşil ebrû, sırtı siyah bez kaplı, mıklebsiz kalın mukavvâ cilt. ------------------------------ Tezhip: - ------------------------------ Vakıf & Mülkiyet Kaydı: İlk eseri tâkip eden boş varaklardan birinde: "Kömürci dîvânını düzici Velî oğlı Girçek karyesinden Monlâ İbrâhîm babası Ahmed" ve hemen altına: "Kahveci oğlı Monlâ Mehmed babası Nu'mân." şeklinde yazılmış târihsiz iki temellük kaydı vardır (vr. 9a). Ayrıca nüshanın 75b varağı sonunda Ta'lik hat ile yazılmış olduğu görülen: "İşbu târîh-i Hacc-ı şerîf biñ yüz toksân tokuz senesinde mâh-ı Receb- şerîfüñ yigirmi bişinci güninde (= 25 Receb 1199 / 3 Haziran 1785) İslâmbôl'dan Mısr tarafına râhî olmışızdur. Mekke'-i mükerreme'de sakamuz Hindî-oğlı Şeyh Hâfız Ahmed'dür, Bâb-ı 'Âlî'de sâkin ve velîmüz Şeyh Ahmed Fukarâ'dur; el-Fakîrü'l-hakîr Hüseyin Boyabâdî -'ufiye 'anhu-." notu, nüsha müstensihinin sekiz yıl sonra nüshayı hâlâ elinde bulundurduğunu gösteren bir başka temellük kaydı olarak göze çarpmaktadır. Bir sonraki varağın yine alt köşesine düşürülen: "Târîh-i Karamânlı Yûnus Emre'm dervîşleri es-Seyyid Hüseyin ve Yahyâ tekye ziyâret târîhleridür, fî 21 Ramazân sene 1227 (28 Eylül 1812)." kaydı ise nüshanın XIX. yüzyıl başlarında son olarak Yûnus Emre'-i Karamânî dervişlerinden Seyyid Hüseyin ve Yahyâ'nın eline geçmiş bulunduğunu ortaya koymaktadır (vr.76a). ------------------------------ Mühür: Nüshanın 75b varağı sağ kenar boşluğunda: "Bende'-i Hudâ Halîl: 1139 (m. 1727)." klişeli küçük yuvarlak bir mühür yer alır. Târihi mecmû'adaki pek çok eserin istinsah târihinden yetmiş yıl kadar geriye giden bu mührün, bulunduğu varağa nüshanın son kısımları henüz boşken basıldığı anlaşılır. ------------------------------ Diğer Nüshaları: Husrev ü Şîrîn'in bu kısmının kütüphânemizde yer alan yegâne ayrı istinsâhı olup, diğer kütüphânelerde müstakil başka bir nüshası tespit edilememiştir. ------------------------------ Diğer Açıklamalar: Ünlü Germiyanlı şâir Şeyhî'nin Husrev ü Şîrîn mesnevîsinin Tevhîd'in mertebeleri ile ilgili kısımlarının müstakil bir istinsâhıdır. Eserin yaklaşık 2/3'lik kısmının metnini içeren bu nüsha; eserin: "Ender merātib-i tevḥīd gūyed", "Beyān-ı ender tevḥīd-i ʿilmī ki taḳlīdī vü istidlālī", "Ender aḳsām-ı tevḥīd-i ʿaynī ki efʿālī vü ṣıfātī", "Beyān-ı an-der tevḥīd-i ʿaynī ki efʿālī vü ṣıfātī", "Beyān-ı an-der tevḥīd-i efʿālī vü istidlālī", "Beyān-ı tevḥīd-i ṣıfātī ve istidlālī", "Beyān-ı an-der tevḥīd-i ẕātī ki efʿālī vü ṣıfātī", "Ender tevḥīd-i rahmānī [vü] ḥaḳīḳī nīz gūyend", "Ender tevḥīd-i ḥaḳīḳī gūyed", yine "Ender tevḥīd-i ḥaḳīḳī gūyed", "An-der tevḥīd-i ḥaḳīḳī gūyed", "Ender tevḥīd-i lafẓ'ullah lā ilāha illallah", "Kelime-yi çend be-ṭarīḳ-i ḥikmet der ḥadīs-i āferīniş", ve "Münācāt" kısımlarını içine almaktadır. Bu nüshadaki mısrâ'lardan birinde: "ṭaraldı vaḳt Şeyḫī ġāfil olma" (vr. 17a, st. 9) ve "Münācāt" kısmının başlığında "Beyān-ı Münācāt-ı Şeyḫī" denilerek (vr. 17a, st. 11) şâirin adı açıkça zikredilmesine rağmen; Şerife Ağarı çalışmasında eserin aslî mâhiyetini ve müellifinin kimliğini fark edememiştir (krş. Ağarı, a.g.m., s. 598-603). Şâir eserin bu nüshada yer almayan daha önceki bâblarından birinde bu kısımlara "Müferrih-nâme" adını vermesi nedeniyle, bu müstakil nüshaya "Müferrih-nâme" isminin verilmesi uygun görülmüş; ayrıca içeriğini tavsif amacıyla bu adın yanısıra, devâmına da "Müntehab-ı Mebâdî'-i Husrev ü Şîrin" başlığı eklenmiştir. Husrev ü Şîrîn'in başlangıçtan bu kısımlarının bir kısmını da içine alan başı ve sonu eksik bir nüshası Kastamonu Yazma Eser Kütüphanesi'nde yine "Müferrih-nâme" adı altında kayıtlı bulunmakla birlikte (), bu nüshanın müstakil bir derleme oluşturmak amacıyla yazılmadığı, nüsha dağılmadan önce eserin tüm metnini içeren tam bir Husrev ü Şîrîn nüshası olduğu anlaşılmaktadır. Bu nüshanın ilgili kısımlarında şâir; Tevhîd-i İlâhî'nin türlerinden Tevhîd-i Ef’âl, Tevhîd-i Sıfât, Tevhîd-i Zât ve Tevhîd-i Hakîkî, yâni Tevhîd-i Rahmânî mertebeleri hakkında ayrıntılı bilgiler vermektedir. XV. yüzyılda Şeyh Ahmed-i İlâhî, Mehmed bin Hamza el-Amâsî ve Ganî-i Muhtefî tarafından aynı konuda manzum üç eser kaleme almışlarsa da, bunların Şeyhî'nin mesnevîsi ile içerik bakımından herhangi bir ilgi ve bağlantısı yoktur. (Eski Demirbaş no.: Y019)

Sorumlular müstensih Dervîş Halvetî Hüseyin Boyâbâdî.

Özet (*) Bu nüshanın içinde kayıtlı tüm tasavvufî eser ve risâleler hakkında Şerife Ağarı tarafından "Tasavvufî Metinleri İhtivâ Eden Bir Mecmua Üzerine" başlıklı bir makale yayımlanmış; burada tüm eserler fiziksel özellikleri ve içerikleriyle birlikte ayrıntılı olarak tanıtılmış ve derkenarlardaki tüm müfred beyitler tam olarak transkripsiyona aktarılmıştır (Hikmet Akademik Edebiyat Dergisi/Journal of Academic Literature, Prof. Dr. Ali Nihad Tarlan Özel Sayısı, IV/Aralık 2018, s. 594-613).

Şekil El Yazısı

Ortam Kağıt

Durum Rafta Ödünç Verilemez

Sınıflama yer bilgisi PL 248 .S494/Ş49 XVIII. yy.